Afet anında ne yapacağınızı bilmek, ekipman kadar önemlidir. Türkiye'nin üç temel afet türü — deprem, sel ve orman yangını — için öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılması gerekenleri adım adım ele alıyoruz.
"Afet anında kararlarınız saniyeler içinde verilir. Bu kararları önceden prova etmiş olmak, hayat ile ölüm arasındaki fark olabilir."
DEPREM
Türkiye'nin 1 numaralı afet riski
Öncesinde
Evinizi Güvenli Hale Getirin
Ağır mobilyaları duvara sabitleyin — devrilme en yaygın yaralanma nedenidir.
Su ısıtıcısı ve gaz tüpünü ankrajla sabitleyin.
Her odada güvenli sığınma noktası belirleyin: sağlam masa altı veya iç duvar köşesi.
Çıkış yollarını her zaman açık tutun — kapı önlerine eşya koymayın.
Deprem çantanızı hazırlayın ve kapı yakınında bulundurun.
Sırasında
AKUT'un önerisi: YAT / ÇÖK-KORUN / KAPAN-TUTUN
Yat: Yere yan yatıp bacaklarınızı karnınıza doğru çekin — büyük depremlerde ayakta durmak mümkün olmaz.
Korun/Kapan: Başınızı kollarınızın arasına alın, yastık veya başka bir cisimle başınızı koruyun.
Tutun: Koltuk veya kanepe gibi ağır eşyaların yanına yatın, onlarla birlikte sallanın.
Sabitlenmemiş dolap, raf ve pencerelerden uzak durun.
Balkon, merdiven ve asansörler en tehlikeli yerlerdir — kesinlikle gitmeyin.
Kibrit veya çakmak yakmayın, elektrik düğmelerine dokunmayın.
Sonrasında
Güvenli Tahliye ve İlk Yardım
Doğalgaz, elektrik ve su vanalarını kapatın — soba ve ısıtıcıları söndürün.
Gaz kokusu varsa ışık yakmayın, çakmak kullanmayın — derhal dışarı çıkın.
Binayı önceden belirlediğiniz güvenli çıkış yolundan terk edin.
Artçı sarsıntılar için açık alanlarda bekleyin — binaya girmeyin.
TAM TEKMİL araçınıza ulaşın — tüm ekipmanınız hazır bekliyor.
AFAD: 122
📌 Kaynak: AKUT Arama Kurtarma Derneği — afet.akut.org.tr
SEL VE TAŞKIN
Karadeniz, Ege ve Akdeniz'de artan risk
Öncesinde
Erken Uyarı Sistemlerini Takip Edin
MGM (Meteoroloji) uyarılarını düzenli takip edin — sarı, turuncu, kırmızı uyarılarda hazır olun.
Evinizin dere, vadi veya eğimli alanda olup olmadığını öğrenin.
Tahliye rotanızı belirleyin — yüksek alanlara giden en hızlı yol.
TAM TEKMİL aracınızdaki şişme botu hazır tutun.
Bodrum katta değerli eşya bırakmayın.
Sırasında
Yüksek Alanlara Çıkın
Sel suyuna girmeyin — 30 cm su akıntısı insanı, 60 cm ise aracı sürükler.
Derhal üst katlara veya yüksek alanlara çıkın.
Elektrik tesisatına dokunmayın.
Köprülerden geçmeyin — su altında olabilir veya yıkılabilir.
Kurtarma ekiplerine konumunuzu bildirin.
Sonrasında
Temizlik ve Sağlık Önlemleri
Sel suyuyla temas eden tüm gıdaları imha edin.
Musluk suyunu içmeyin — şebeke kirlenmiş olabilir. Su arıtma sistemini devreye alın.
Yapısal hasar değerlendirmesi yapılmadan binaya girmeyin.
Yetkililerin temiz ilan ettiği alanlara dönün.
ORMAN YANGINI
Ege ve Akdeniz'de her yaz artan tehdit
Öncesinde
Risk Mevsiminde Hazır Olun
Haziran-Eylül döneminde TAM TEKMİL aracınızı her zaman dolu yakıtla bulundurun.
Evinizin çevresindeki kuru bitkileri temizleyin — yangının yayılmasını yavaşlatır.
Tahliye rotanızı ve alternatif güzergahı belirleyin.
Orman yetkilileri veya yerel itfaiyenin uyarı kanallarını takip edin.
Sırasında
Derhal Tahliye Edin
Tahliye uyarısı geldiğinde tartışmayın — hemen ayrılın. Yangın saatte 15-20 km yayılabilir.
Rüzgar yönünü gözlemleyin — yangından uzaklaşan yönde tahliye edin.
Araçla kaçıyorsanız camları kapatın, klima yerine iç sirkülasyon kullanın.
Duman solumamak için ıslak bez kullanın.
Tahliye edilemiyorsanız taş veya beton yapıda kalın, yanıcı maddelerden uzak durun.
Sonrasında
Güvenli Dönüş
Yetkililer güvenli ilan etmeden bölgeye dönmeyin — kor yangınlar günlerce sürebilir.
Duman hasarı için sağlık kontrolü yaptırın.
Elektrik ve gaz tesisatını kontrol ettirin.
Su kaynaklarının kirlenip kirlenmediğini yetkililere sorun.
Her Senaryo İçin Geçerli 5 Evrensel Kural
Resmi uyarı kanallarını (AFAD 122, MGM, yerel belediye) takip edin — sosyal medyaya değil.
Tahliye kararını erken verin — "belki geçer" düşüncesi hayatınıza mal olabilir.
Her senaryoda çantanızı alın ve TAM TEKMİL aracınıza ulaşın.
Ailenizle önceden belirlediğiniz buluşma noktasına gidin.
Komşularınızı uyarın — toplu tahliye hem daha hızlı hem daha güvenlidir.